อำเภอบางระจัน, จังหวัดสิงห์บุรี กลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลไม้ดัด อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี ตอกย้ำความเป็นผู้นำด้านสมุนไพรท้องถิ่น เปิดตัวผลิตภัณฑ์เรือธง “สมุนไพรแช่เท้า” และ “ลูกประคบสมุนไพร” ที่ผลิตจากวัตถุดิบคุณภาพในชุมชน พร้อมประสบการณ์การันตีคุณภาพจากการส่งมอบให้โรงพยาบาลสิงห์บุรีมายาวนานเกือบ 2 ทศวรรษ
นายแว่น แสงน้อย ประธานกลุ่มฯ เปิดเผยว่า ทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ได้ให้ความสำคัญกับการคัดสรรสมุนไพรที่มีสรรพคุณโดดเด่น โดยเฉพาะ ขมิ้นชัน ขมิ้นอ้อย และไพร ซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักในผลิตภัณฑ์สมุนไพรแช่เท้า ช่วยบำบัดอาการปวดเมื่อยล้าสะสมบริเวณเท้าได้เป็นอย่างดี ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดและพัฒนาจนได้รับการยอมรับปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มฯ ไม่เพียงแต่จำหน่ายในพื้นที่จังหวัดสิงห์บุรีและอำเภออินทร์บุรีเท่านั้น แต่ยังมีการขยายช่องทางการเข้าถึงเพื่อให้ประชาชนทั่วไปสามารถสั่งซื้อสมุนไพรคุณภาพดีได้โดยตรงจากกลุ่มเกษตรกร สมุนไพรแช่เท้า สูตรผสมขมิ้นและไพร ช่วยคลายกล้ามเนื้อและบำรุงผิวพรรณเท้า ลูกประคบสมุนไพร: สำหรับนวดประคบเพื่อสุขภาพบริการสั่งผลิต: รับจัดทำสมุนไพรตามความต้องการเฉพาะของลูกค้า
จุดเริ่มต้นจาก “ครัวเรือนอาสา” สู่หมู่บ้านเกษตรปลอดภัยย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2563 แนวคิดแรกเริ่มเกิดจากความต้องการแก้ไขปัญหาของชาวบ้านตำบลไม้ดัดที่ยังขาดความรู้เรื่องเกษตรปลอดภัยแบบครบวงจร ภายใต้การสนับสนุนของจังหวัดสิงห์บุรีและภาคเอกชน จึงเกิดการรวมตัวในชื่อ “ครัวเรือนอาสา” ต่อมาได้รับแรงหนุนจาก คลินิกเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี และ กศน.อำเภอบางระจัน เข้ามาเติมเต็มองค์ความรู้เรื่องการผลิตพืชปลอดภัยและการใช้เทคโนโลยี จนพัฒนามาเป็นกลุ่มเกษตรกรที่นำแนวทางเกษตรทฤษฎีใหม่มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันส่งต่อภูมิปัญญา จากรุ่นสู่รุ่นความโดดเด่นของกลุ่มนี้คือการรักษา “คลังสมอง” ของชุมชน โดยมีการถ่ายทอดวิชาจากปราชญ์ชาวบ้านอย่าง นางจำเริญ วิพันธุ์เงิน ไปยังลูกสาวคือ นางพรทิพย์ ทองหล่อ และสมาชิกในพื้นที่ ทำให้ความรู้เรื่องสมุนไพรกว่า 100 ชนิด ไม่เลือนหายไป แต่กลับถูกนำมาต่อยอดเป็นวัตถุดิบแปรรูปคุณภาพสูง เช่น ตะไคร้ตากแห้ง อัญชันตากแห้ง และใบฝรั่งตากแห้ง เป็นต้น
ยกระดับสู่มาตรฐาน OTOPจากการระดมสมองของสมาชิกกลุ่มภายใต้ชื่อ “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพรบ้านไม้ดัด” นำโดยนายแว่น แสงน้อย ประธานกลุ่ม ได้ผลักดันให้เกิดผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน OTOP ถึง 6 รายการ ได้แก่:ชุดผลิตภัณฑ์ ยาหม่องสมุนไพร (กัญชา), น้ำมันเขียวสมุนไพร และยาหม่องสมุนไพรฤทธิ์ร้อน
ชุดผลิตภัณฑ์ของนางสาวจิณัฐตา ขอนทอง: ดินพร้อมปลูก, น้ำสมุนไพร และถั่วทอดสมุนไพร
กุญแจสำคัญ: การจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain)
มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรีได้เข้าทำการวิจัยเพื่อเพิ่มมูลค่าห่วงโซ่อุปทานสมุนไพรสู่ตลาดออนไลน์ โดยแบ่งกระบวนการออกเป็น 3 ส่วนหลัก: ต้นน้ำ: เกษตรกรวางแผนการผลิตตามคำสั่งซื้อจากลูกค้าประจำ เช่น โรงพยาบาลอินทร์บุรี และกลุ่มอาชีพทำลูกประคบ มีการจัดเตรียมพันธุ์และปัจจัยการผลิตเองในชุมชน
กลางน้ำ: กระบวนการปลูกตามวิถีเกษตรปลอดภัย การเก็บเกี่ยว การคัดแยกพันธุ์ และการแปรรูปเบื้องต้น (ล้าง ตากแห้ง บรรจุ) ที่ได้มาตรฐาน ปลายน้ำ: ช่องทางการจำหน่ายที่หลากหลาย ทั้งการส่งตรงให้สถานพยาบาล การขายผ่านพ่อค้าคนกลาง และการขยายสู่ตลาดออนไลน์เพื่อเข้าถึงผู้บริโภคยุคใหม่
ความสำเร็จของกลุ่มสมุนไพรบ้านไม้ดัด ไม่ได้อยู่ที่ตัวผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ “หัวใจ” ของการร่วมแรงร่วมใจกันในชุมชน และการเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ๆ มาผสานกับภูมิปัญญาดั้งเดิม จนสามารถสร้างรายได้ที่ยั่งยืนให้กับคนในท้องถิ่นได้อย่างแท้จริง
สำหรับผู้ที่สนใจสนับสนุนผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาชาวบ้าน หรือต้องการสั่งซื้อสมุนไพรชนิดต่างๆ สามารถติดต่อได้ที่ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลไม้ดัด (หมู่ 3) อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี หรือโทรสอบถามได้ที่ 085-4214311
กชกร วีระวรรณ์
ผู้สื่อข่าวภูมิภาคประจำจังหวัดสิงห์บุรี
รายงาน
