จังหวัดราชบุรี โดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดราชบุรี ร่วมกับวัดขนอน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานราชบุรี อำเภอโพธาราม และอบต.สร้อยฟ้า จัดงาน “เทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ครั้งที่ ๑๙” สืบสานพระราชปณิธานสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงอนุรักษ์และฟื้นฟูโขนศิลปวัฒนธรรมของชาติคงอยู่สืบไป ด้วยน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ นำ “หนังติดตัวโขน” ไฟกะลาแบบโบราณที่ผสมผสานโขนกับหนังใหญ่ มาจัดแสดงยิ่งใหญ่ ภายใต้ธีมงาน “อัคราภิรักษศิลปิน สานศิลป์แผ่นดินไทย” กำหนดจัดขึ้นในวันเทศกาลสงกรานต์ ๑๓-๑๔ เมษายน ๒๕๖๙ ณ วัดขนอน(หนังใหญ่) อ.โพธาราม จ.ราชบุรี
พระครูพิทักษ์ศิลปาคม,ดร. เจ้าอาวาสวัดขนอน อ.โพธาราม จ.ราชบุรี กล่าวว่า การอนุรักษ์ และสืบทอดศิลปะการแสดง “โขน” เป็นหนึ่งในพระราชกรณียกิจที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงให้ความสำคัญฟื้นฟูโขน กระทั่งนำไปสู่การขึ้นทะเบียนโดย “ยูเนสโก” ให้เป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ โดยที่ผ่านมา “งานเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน” ก็ได้มีการรื้อฟื้นการแสดงแบบโบราณ นำโขนหน้าจอหรือที่เรียกว่า “หนังติดตัวโขน” คือ รูปแบบการแสดงโบราณที่ผสมผสานโขนเข้ากับหนังใหญ่ โดยผู้แสดงโขนจะรำสลับกับการเชิดตัวหนังฉลุลายเรื่องรามเกียรติ์ แสดงบนเวทีหน้าจอเป็นผ้าขาว พร้อมด้วยดนตรีปี่พาทย์ประกอบ การใช้ท่าทางการเชิด ที่สอดคล้องกับการเคลื่อนไหวของผู้แสดงตัวจริง จนกลายเป็นที่ชื่นชอบของนักท่องเที่ยวและประชาชนทั่วไปด้วยดีเสมอมา
ในวโรกาสอันสำคัญนี้ เพื่อน้อมรำลึกและสืบสานปณิธานสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงอนุรักษ์โขนงานศิลป์ของไทย โดยวัดขนอน ร่วมกับจังหวัดราชบุรี โดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดราชบุรี การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานราชบุรี อำเภอโพธาราม และอบต.สร้อยฟ้า ร่วมอนุรักษ์จัด “งานเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ครั้งที่ ๑๙” ภายใต้ธีมงาน “อัคราภิรักษศิลปิน สานศิลป์แผ่นดินไทย” โดยมีไฮไลท์การแสดงหนังใหญ่ไฟกะลาแบบโบราณ “หนังใหญ่ติดตัวโขน” ในตอนที่ชื่อว่า “ศึกอินทรชิตครั้งที่ ๑ น้ำนมของแม่” ซึ่งที่มาของการแสดงชุดนี้เนื่องด้วยทั้งโขนและหนังใหญ่วัดขนอน ถือเป็นรากฐานทางวัฒนธรรมที่สำคัญที่ได้รับการยกย่องในระดับสากล โดยในปี ๒๕๕๐“หนังใหญ่วัดขนอน” ได้รับการขึ้นทะเบียนทางยูเนสโก เป็นมรดกทางวัฒนธรรมโลกของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ACCU) และในปี ๒๕๖๑ “โขนไทย” ได้รับการขึ้นทะเบียน ในรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติอย่างเป็นทางการ (มรดกโลก I.C.H. UNESCO)
“สำหรับ “งานเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ครั้งที่๑๙” คณะผู้จัดงานฯ ได้เล็งเห็นคุณค่าและความภาคภูมิใจ ด้วยการยกย่องเชิดชูเกียรติที่จะสร้างสรรค์งานอัตลักษณ์มรดกทางวัฒนธรรม และศาสตร์ต่างๆรวมทั้งหนังใหญ่ของไทย มาแสดงร่วมกันอย่างยิ่งใหญ่ผสมผสานกันอย่างลงตัว นำการแสดงหนังใหญ่ไฟกะลาแบบโบราณ ๓ คณะ “หนังใหญ่ติดตัวโขน” ในตอนที่ชื่อว่า “ศึกอินทรชิตครั้งที่ ๑ น้ำนมของแม่” กล่าวตามเนื้อเรื่องด้วยบทพากย์ บทขับร้อง ดนตรีปี่พาทย์ ทำให้เกิดความเข้าใจในเรื่องราว และให้อรรถรสทางศิลปะแก่ผู้ชมและนักท่องเที่ยวได้อย่างสมบูรณ์ และยังมี การแสดงโขนสมเด็จ (ศิษย์ศิลปากร) หุ่นละครเล็ก ศิลปะภาคใต้ หนังตะลุงมโนราห์ (อ.วาที ทรัพย์สิน ทายาทของครูหนังตะลุง สุชาติ ทรัพย์สิน ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง ปี พ.ศ.๒๕๔๙ ) ตำนานศิลปะล้านนา จากกลุ่มนาฎศิลป์ไทยร่วมสมัย การแสดงวัฒนธรรมชุมชนราชบุรี ฯลฯ พร้อมด้วยตลาดชุมชนโบราณที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว “ตลาดด่านขนอน” ตลาดบกแบบไทยย้อนยุค แต่เดิม “วัดขนอน” สร้างมาสมัยใดไม่ปรากฏหลักฐาน ทว่าบริเวณริมแม่น้ำแม่กลองแห่งนี้อดีตหน้าวัดเคยเป็นที่ตั้งด่านเก็บภาษีอากร เป็นพื้นที่ค้าขายและตลาดแลกเปลี่ยนสินค้า ล่าสุดวัดได้ฟื้นฟูด่านขนอนแห่งนี้ให้นักท่องเที่ยวได้มาสัมผัสบรรยากาศ ภายในงานเทศกาลฯปีนี้ด้วย”
พระครูพิทักษ์ศิลปาคม กล่าวอีกว่า อย่างไรก็ตามในปี ๒๕๖๙ นี้ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ได้ยื่นใบสมัคร ขอขึ้นทะเบียนหนังใหญ่ในบัญชีการปกป้องคุ้มครองอันเป็นตัวอย่างที่ดีของโลกระดับ The good practice โดยมีชุมชนหนังใหญ่วัดขนอน จังหวัดราชบุรี เป็นพื้นที่ศึกษาและรวมหนังใหญ่ในประเทศไทยทั้งหมดพร้อมขึ้นทะเบียนฯ นับว่าเป็นโอกาสอันดีที่ในปีนี้เราได้นำมหรสพที่เก่าแก่มรดกของชาติไทย และศิลปะการเล่นเงาในประเทศไทยมาร่วมแลกเปลี่ยนการแสดง เพื่อเป็นแรงบันดาลใจและการยกระดับให้ “หนังใหญ่” ได้รับรองจากยูเนสโกเป็นมรดกโลกต่อไป
สำหรับนักท่องเที่ยว และประชาชนที่สนใจ“งานเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ครั้งที่๑๙” กำหนดจัดขึ้นระหว่าง ๑๓-๑๔ เมษายน ๒๕๖๙ เวลา ๑๕.๐๐ – ๒๑.๓๐ น.ณ วัดขนอน อ.โพธาราม จ.ราชบุรี สามารถติดตามได้ที่ เพจวัดขนอน https://www.facebook.com/WatKhanonNangYai/?locale=th_TH
หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ครูช่างจฬรรณ์ ถาวรนุกูลพงศ์ ๐๘๙ ๔๕๙ ๖๗๓๒
สุริสา อาศุศิริ ๐๙๒-๖๐๕-๖๔๔๕
ข้อมูลเพิ่มเติม
“หนังใหญ่วัดขนอน” ได้รับการยกย่องว่าเป็นศิลปะการแสดงชั้นสูง ที่ยังอนุรักษ์การแสดงแบบพื้นบ้านเพียงคณะเดียวในประเทศไทย ซึ่งมีคุณค่าอันประมาณมิได้ เพราะการแสดงหนังใหญ่นั้น จะเกิดขึ้นได้ก็ด้วยการผสมผสานงานศิลปะทั้ง ๕ แขนง คือ หัตถศิลป์ นาฏศิลป์ คีตศิลป์ วาทศิลป์ และวรรณศิลป์ วัดขนอน จึงเป็นเสมือนแหล่งเรียนรู้ของชุมชนและคนภายนอกเสมอมา
ปี พ.ศ.๒๕๓๒ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์อุปถัมภกมรดกไทย ทรงเห็นคุณค่าในการแสดงและศิลปะหนังใหญ่ ทรงมีพระราชดำริให้วัดขนอน ช่วยอนุรักษ์หนังใหญ่ทั้ง ๓๑๓ ตัว โดยมีมหาวิทยาลัยศิลปากร และจังหวัดราชบุรี รับสนองโครงการพระราชดำริ จากการสืบทอดการแสดง อนุรักษ์ พัฒนา ฟื้นฟู ศิลปะการแสดงหนังใหญ่ไว้เป็นอย่างดี จนได้รับ “รางวัลจากยูเนสโก(UNESCO)” ด้านชุมชนดีเด่นของโลกที่มีผลงานการอนุรักษ์ฟื้นฟูมรดกวัฒนธรรมเชิงนามธรรมและเป็นแหล่งอนุรักษ์ เรียนรู้ ฝึกฝน ศิลปะทุกแขนงที่เกี่ยวกับหนังใหญ่
สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ ตัวแทนประชาสัมพันธ์ฯ
ฐปณี จันทคัด (จุ๊) ๐๘๖ ๓๓๔ ๑๙๘๔ ,๐๘๖ ๓๑๐ ๙๘๕๙
